emocje i samopoczucie

Jak jelita wpływają na nasze emocje i samopoczucie?

Posted on Posted in Psychologia

Ostatnio nazwałyśmy jelita drugim mózgiem. Zapewne pojawia się w twojej głowie pytanie, jak można sprowadzać kilkumetrową rurę trawienną do funkcji myślenia, ruchu i kształtowania samopoczucia? To mózg, jak się wydaje, determinuje nasze codzienne zadowolenie lub jego brak.  A co jeśli jelito równie istotnie odpowiada za kondycję psychiczną?

 

Naukowcy powoli oddalają się od tezy o niezaprzeczalnej dominacji mózgu w funkcjonowaniu człowieka. Odkryli oni bowiem jeszcze jeden organ o sieci neuronalnej, podobnej w swojej wielkości i skomplikowaniu, do mózgu. To właśnie nasz przewód pokarmowy obdarowany został tak przemyślanym układem nerwowym, że nie może on służyć jedynie do transportowania jedzenia i puszczania bąków od czasu do czasu. To jak czujemy się na co dzień, w jakiej jesteśmy kondycji fizycznej i psychicznej, zależy w dużym stopniu od naszego brzucha.

 

Jelita i mózg razem od narodzin

 

Jelita i mózg współpracują ze sobą już od momentu narodzin człowieka. Razem tworzą świat emocji, jakie towarzyszą nam w niemowlęctwie. Dlatego też płaczemy, gdy jesteśmy głodni i czujemy bóle w brzuszku, albo też napawamy się stanem błogiej sytości. Nasi opiekunowie tak naprawdę czuwają wokół naszego przewodu pokarmowego, pokazując swoją miłość – przewijają nas, karmią i noszą na ramionach, aż nam się odbije.

Od pierwszych miesięcy życia dziecka, jego stan psychiczny i przeważające emocje, silnie związane są ze współpracą jelit i mózgu. Można odważnie powiedzieć, że to jelita są naszym pierwszym, najważniejszym zmysłem – wyłapując hormony z krwi, trawiąc pokarm matki i wymieniając informację z układem odpornościowym – dbają o nasze zdrowie i życie.

W późniejszych latach, poprzez swoją ogromną powierzchnię i bezpośredni kontakt z krwią, cząstkami jedzenia, hormonami i całym układem immunologicznym, jelita pozostają w centrum dowodzenia naszym organizmem. To one decydują, które informacje są istotne dla naszego funkcjonowania i przekazują je do mózgu w postaci impulsów.  Na przykład „ośrodek bólu” w głowie odbiera informacje o silnych wzdęciach, a „ośrodek złego samopoczucia”  o pojawieniu się chorobotwórczych bakterii.

Informacje mniej istotne jelito zostawia dla siebie aby nie kłopotać mózgu. Wtedy też radzi sobie z danym problemem za pośrednictwem swojego własnego, rozbudowanego układu nerwowego – „drugiego mózgu”. Na przykład spokojnie przejmuje na siebie nieprzeżute we wcześniejszych odcinkach przewodu pokarmowego, ziarna fasoli.

 

noworodek odzywianie

 

 

Jaki wpływ na mózg mają jelita?

 

Sygnały neuronalne wysyłane przez wszystkie nasze narządy trafiają do konkretnych części mózgu. Tak samo jest z przewodem pokarmowym. Jednak w zależności od tego, gdzie do mózgu trafiają impulsy z konkretnych organów, co innego objawia się w naszym zachowaniu. W trakcie badań naukowych odkryto,  że impulsy z brzucha trafiają do układu limbicznego, wyspy, kory przedczołowej, ciała migdałowatego i hipokampu.

Z podstawowej biologii wiemy, że obszary te odpowiedzialne są za konkretne funkcje naszego organizmu: przetwarzanie emocji, przeżywanie lęku, ocenę moralną, pamięć, motywację, a co najważniejsze – poczucie „ja” . Oznacza to więc, że jelita mogą wpływać (i robią to!) na pojawianie się konkretnych emocji, podejmowanie decyzji moralnych, dobrą motywację lub jej brak, pewność siebie i kondycję psychiczną.

Przejdźmy do rewolucyjnego doświadczenia badaczy z zespołu irlandzkiego naukowca Johna Cryana z 2011 roku. Umieścili oni myszy w niedużym zbiorniku z wodą, tak aby zwierzęta nie sięgały łapkami dna. Połowie laboratoryjnych myszy podano bakterię Lactobacillus rhamnosus JB-1, która znana jest lekarzom z bardzo dobrego wpływu na jelita.  Drugiej grupie myszy bakteria nie została podana.  

Następnie myszy, zgodnie z oczekiwaniami badaczy, próbowały wydostać się ze zbiornika pływając w kółko. Naukowcy sprawdzali, jak długo mysz będzie starała się wydostać na ląd. Jak długo będzie próbowała się ratować? Badali tym samym także ludzką cechę, niezbędną do życia, pracy czy budowania relacji z innymi – determinację.

Okazało się, że myszy, którym została podana dobra bakteria, lecząca i wspierająca ich przewód pokarmowy, nie tylko pływały dłużej i z większą determinacją, ale też w ich krwi zaobserwowano mniejszy poziom hormonu stresu. W mózgu tych zwierząt, sygnały motywujące do działania były przewodzone znacznie lepiej i częściej niż te hamujące. Te same myszy przodowały także nad drugą grupą w późniejszych testach na pamięć i zdolność uczenia się.

 

dieta dla mózgu

 

 

Wpływ stanu jelit na pojawiające się emocje i ból

 

Szokujące wyniki badań nad wpływem dopieszczania jelit dobrymi bakteriami na funkcjonowanie mózgu opublikowano w 2013 roku. Badacze potrzebowali jeszcze dwóch lat od eksperymentów na myszach, aby sprawdzić czy ten sam wpływ zaznaczy się także w organizmie ludzkim.

Ku zaskoczeniu środowisk naukowych tak też się stało. Badani z jednej grupy, przez cztery tygodnie przyjmowali mieszankę wybranych, dobrych szczepów bakteryjnych. W efekcie nastąpiły u nich wyraźne zmiany w pewnych obszarach mózgu, szczególnie tych odpowiedzialnych za przetwarzanie emocji i odczuwanie bólu.

Jak widać, medycyna odkryła niezwykle ważne powiązanie między stanem zdrowotnym jelit, a stymulacją konkretnych części mózgu i naszym zachowaniem.  Możemy coraz odważniej sądzić, że osiągnięcie i utrzymywanie równowagi bakteryjnej jelit (stosunek dobrych bakterii, do złych bakterii) determinuje pojawianie się korzystnych emocji, wyższego progu bólu i determinacji w działaniu. Oczywiście jest to związek, który nie występuje w oderwaniu od wielu innych czynników mogących mieć wpływ na naszą kondycję psychiczną. Jednak jego świadomość jest niezwykle ważna, nie tylko z perspektywy psychologicznej, ale także medycznej.

Kolejny artykuł na blogu będzie kontynuacją tematu. Wrócimy do kwestii zależności między jelitami, a naszym zdrowiem i samopoczuciem. Tym razem sprawie bliżej przyjrzy się dietetyk. A Was w tym czasie prosimy o komentarze, jeśli sami zauważyliście, że to co dzieje się w brzuchu ma ogromny wpływ na zdrowie.

Dodaj Komentarz

comments